Thong Dinh Tuần qua, châu Á chứng kiến nhiều diễn biến quan trọng trong lĩnh vực crypto. Từ việc Trung Quốc thắt chặt thuế và phát hiện tham nhũng cấp cao liên quan crypto, đến việc nhiều nước như Hàn Quốc, Nga, Kazakhstan đang từng bước hợp pháp hóa và tạo khung quy định cho tài sản số. Trong khi đó, các vấn đề như lừa đảo xuyên quốc gia và tham ô tiếp tục là mối lo lớn cần được giải quyết.
Nội dung chính
1. Trung Quốc buộc dân khai báo thu nhập nước ngoài
Cục Thuế Nhà nước Trung Quốc đang có động thái khiến không ít người lo lắng. Họ liên tục nhắc nhở người dân phải khai báo thu nhập từ nước ngoài, đặc biệt là thu nhập từ giao dịch crypto.
Từ năm ngoái, cơ quan thuế đã bắt đầu yêu cầu người nộp thuế tự kiểm tra các khoản thu nhập từ nước ngoài trong giai đoạn 2022-2024. Nếu phát hiện không khai báo hoặc khai thiếu, cơ quan thuế có quyền truy thu trong vòng ba năm, kể cả tiền phạt chậm nộp. Nếu cố tình trốn thuế, sẽ bị xử lý hình sự.
Điểm đáng chú ý là thời hiệu truy thu đã được kéo dài. Theo báo cáo của Yicai Global, hiện tại cơ quan thuế có thể truy ngược về tận năm 2020, thậm chí năm 2017 trong một số trường hợp đặc biệt. Từ năm 2025, rất nhiều người đã nhận được thông báo yêu cầu tự kiểm tra và khai báo bổ sung. Phạm vi truy thu tập trung vào năm 2022 và 2023.
Điều này đặc biệt nhạy cảm với những người Trung Quốc giao dịch crypto trên các sàn nước ngoài. Dù chính phủ Trung Quốc cấm giao dịch crypto trong nước, nhưng lợi nhuận từ giao dịch ở nước ngoài vẫn được coi là thu nhập chịu thuế. Miễn là bạn là cư dân thuế Trung Quốc, bạn phải khai và nộp thuế cho phần lời này.
Cục Thuế nhắc nhở, nộp thuế là nghĩa vụ của công dân. Nếu phát hiện trước đây chưa khai báo thu nhập nước ngoài, hãy chủ động khai bổ sung để tránh bị xử phạt nặng hơn sau này.
Rõ ràng, Trung Quốc đang siết chặt quản lý thuế với thu nhập nước ngoài và crypto trader là nhóm đối tượng trọng tâm. Những ai có liên quan nên cân nhắc khai báo để tránh rắc rối pháp lý. Anh em mình cũng nên cẩn thận vì các bác trên có thể học theo để siết chặt dòng tiền thu hơn.
2. Vụ án chấn động châu Á: Quan chức cấp cao nhận 2000 ETH hối lộ
CCTV vừa công bố một vụ án tham nhũng liên quan trực tiếp đến crypto khiến cả giới này chấn động. Yao Qian, cựu giám đốc Viện Nghiên cứu Tiền tệ Số của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc, đã nhận 2000 ETH làm hối lộ để giúp một dự án ICO được niêm yết trên sàn.
Câu chuyện như thế này. Năm 2018, một doanh nhân họ Zhang chạy ICO và huy động được 20,000 ETH. Sau đó, ông ta nhờ Yao Qian can thiệp để dự án được niêm yết trên sàn giao dịch. Đổi lại, Zhang chuyển 2000 ETH – tương đương 10% tổng số huy động – cho Yao Qian.
Điều tra viên thu giữ được một ví cứng (hardware wallet) trong ngăn kéo văn phòng của Yao Qian. Năm 2021, Yao Qian bán một phần ETH này để mua biệt thự. Ngoài ra, điều tra còn phát hiện nhiều tài khoản ngân hàng mở dưới tên người khác nhưng thực chất do Yao Qian kiểm soát.
Đặc biệt, một khoản 10 triệu nhân dân tệ được chuyển qua khoảng bốn lớp giao dịch từ tài khoản của một dealer tiền ảo, cuối cùng mua được một căn biệt thự ở Bắc Kinh. Căn biệt thự này khi bị phát hiện vẫn đang được tu sửa.
Zou Rong, nhân viên thanh tra kỷ luật, nhấn mạnh một điểm quan trọng – “Khi crypto được chuyển thành tài sản thật, dấu vết sẽ lộ ra.” Đây là bài học cho những ai nghĩ rằng crypto có thể giúp che giấu tài sản bất hợp pháp mãi mãi.
Yao Qian sinh năm 1970, tốt nghiệp tiến sĩ Đại học Nam Kinh, từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong hệ thống tài chính Trung Quốc, đặc biệt là giám đốc Viện Nghiên cứu Tiền tệ Số của ngân hàng trung ương. Với vị trí như vậy, ông có ảnh hưởng lớn đến việc dự án nào được chấp thuận, dự án nào bị từ chối.
Năm 2024, Yao Qian bị điều tra vì nghi vấn nhận hối lộ khổng lồ từ nhiều công ty, giúp đỡ trong đấu thầu dự án, giải ngân vốn và nhiều thủ tục khác. Do kinh nghiệm làm việc lâu năm với tiền tệ số, điều tra viên đã điều tra có mục tiêu và phát hiện nhiều vụ nhận hối lộ bằng crypto.
Đáng lo ngại hơn, Jiang Guoqing – cấp dưới của Yao Qian – tham gia vào gần như mọi vụ nhận hối lộ, đặc biệt là các vụ nhận crypto. Điều này cho thấy đây là một mạng lưới tham nhũng có tổ chức, không phải hành vi cá nhân.
Vụ án này chứng minh crypto đã thâm nhập sâu vào các vụ tham nhũng cấp cao ở Trung Quốc. Mặc dù chính phủ cấm giao dịch crypto, nhưng nó vẫn được sử dụng làm công cụ hối lộ, đặc biệt trong giới quan chức am hiểu công nghệ. Tuy nhiên, như Zou Rong đã cảnh báo – khi chuyển crypto thành tài sản thực, mọi dấu vết đều lộ ra.
3. Nga chuẩn bị dỡ bỏ quy định đặc biệt cho crypto
Anatoly Aksakov, Chủ tịch Ủy ban Thị trường Tài chính Duma Nhà nước Nga, cho biết dự luật dỡ bỏ quy định đặc biệt đối với crypto đã được hoàn thiện. Ông kỳ vọng dự luật này sẽ giúp crypto trở nên phổ biến trong đời sống hàng ngày của người dân Nga.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình nhà nước Russia-24, Aksakov nói rằng công việc lập pháp sắp tới sẽ tập trung vào Tài sản Tài chính Số (DFA) và crypto. Dự luật sẽ được thảo luận kỹ lưỡng trong kỳ họp mùa xuân tới.
Theo ông, dự luật có nghĩa là crypto sẽ không còn bị áp dụng quy định đặc biệt nữa, mà sẽ dần trở thành một phần bình thường của đời sống. Trước đây, Nga khá thận trọng, thậm chí hạn chế crypto. Nhưng khi bị phương Tây trừng phạt kinh tế nặng nề, Nga đã nhận ra crypto có thể giúp vượt qua các lệnh trừng phạt và duy trì giao dịch quốc tế.
Dỡ bỏ quy định đặc biệt có nghĩa là crypto sẽ được đối xử như tài sản tài chính thông thường. Điều này mở đường cho việc tích hợp crypto vào hệ thống tài chính chính thống – từ thanh toán hàng ngày đến giao dịch xuyên biên giới.
Tất nhiên đây vẫn chỉ là dự luật, còn phải qua nhiều bước thảo luận và sửa đổi. Nhưng ít nhất nó cho thấy xu hướng rõ ràng – Nga đang hướng tới chính sách cởi mở hơn nhiều với crypto.
4. Hàn Quốc chính thức hợp pháp hóa Security Token Offering
Ngày 15/1, Quốc hội Hàn Quốc thông qua 11 dự luật quan trọng, trong đó có sửa đổi Luật Thị trường Vốn và Luật Chứng khoán Điện tử. Động thái này chính thức hợp pháp hóa Security Token Offering (STO).
Sửa đổi này cho phép các tổ chức đủ tiêu chuẩn trực tiếp phát hành STO thông qua hệ thống quản lý tài khoản người phát hành. Đồng thời, chứng khoán số sử dụng công nghệ blockchain được đưa vào khung pháp lý chính thức, đảm bảo tính bảo mật và khả năng áp dụng thực tế.
Đây là bước tiến lớn của Hàn Quốc trong việc hợp pháp hóa thị trường tài sản số. STO về cơ bản là việc chuyển các chứng khoán truyền thống như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản thành token trên blockchain. Khác với ICO thường không có tài sản bảo đảm, STO được hỗ trợ bởi tài sản thực và phải tuân thủ quy định chứng khoán.
Ý nghĩa của việc này rất lớn. Thứ nhất, tạo khung pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp muốn huy động vốn bằng cách token hóa tài sản. Thứ hai, bảo vệ nhà đầu tư tốt hơn nhiều so với thời ICO hoang dại. Thứ ba, mở cơ hội cho thị trường vốn truyền thống tận dụng blockchain để tăng hiệu quả, giảm chi phí trung gian.
Hàn Quốc không phải nước đầu tiên hợp pháp hóa STO – Singapore, Thụy Sĩ thực chất đã phát triển nước đi này từ lâu. Nhưng với quy mô thị trường vốn và trình độ công nghệ của Hàn Quốc, động thái này có thể tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh trong châu Á.
5. Thái Lan siết chặt giám sát vàng và tài sản số
Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vừa phát động chiến dịch toàn diện chống “tiền xám” và dòng vốn bất hợp pháp, yêu cầu thắt chặt quy định về giao dịch vàng và tài sản số.
Với tài sản số, chính phủ sẽ thực thi nghiêm “Travel Rule” – quy định buộc phải xác định rõ cả người gửi lẫn người nhận trong mọi giao dịch chuyển từ ví sang ví, loại bỏ hoàn toàn tính ẩn danh. Thêm vào đó, Thái Lan sẽ thành lập Cục Dữ liệu quốc gia để quản lý tập trung dữ liệu tài chính, giúp cơ quan quản lý theo dõi các giao dịch đáng ngờ theo thời gian thực.
Travel Rule là quy định quan trọng trong chống rửa tiền. Trước đây, một trong những điểm thu hút (hoặc gây tranh cãi) của crypto là tính ẩn danh – bạn chuyển tiền mà không ai biết bạn là ai. Travel Rule yêu cầu các sàn và nhà cung cấp ví phải thu thập và chia sẻ thông tin định danh người dùng khi giao dịch.
Thái Lan thực thi nghiêm Travel Rule có nghĩa là giao dịch crypto ở đây sẽ không còn ẩn danh. Điều này tốt cho việc chống rửa tiền và tài trợ khủng bố, nhưng cũng làm giảm sức hấp dẫn của crypto với những người muốn bảo vệ quyền riêng tư tài chính.
Việc thành lập Cục Dữ liệu quốc gia còn cho thấy Thái Lan đang xây dựng hệ thống giám sát tài chính toàn diện. Mọi dữ liệu tài chính – từ ngân hàng truyền thống đến crypto – sẽ được tập trung và phân tích real-time. Đây là bước đi táo bạo nhưng cũng gây tranh cãi về quyền riêng tư.
6. Bắt ông trùm lừa đảo người Hoa ở Campuchia
Sau vụ bắt Chen Zhi – người sáng lập “Prince Group”, cảnh sát Campuchia vừa bắt thêm một trùm lừa đảo trực tuyến khác. Ly Kuong (tên Hoa: Huang Jimao), 50 tuổi, người Hoa-Campuchia, vừa bị bắt và giam giữ bởi Tòa án Phnom Penh.
Ly Kuong là chủ “Royal Fun Park” tại tỉnh Preah Sihanouk và cựu Chủ tịch Hiệp hội Sòng bạc Sihanoukville. Ông bị cáo buộc bất hợp pháp giam giữ người để buộc họ lừa đảo trực tuyến trong thời gian dài, kèm theo hành vi lạm dụng nghiêm trọng. Trước đó, một công dân Trung Quốc bị ốm trong công viên nhưng bị bỏ rơi cho đến chết.
Sau tin bắt giữ, video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy dấu hiệu sơ tán hàng loạt từ các ổ lừa đảo bị nghi ngờ tại Preah Sihanouk và nhiều nơi khác ở Campuchia.
Câu chuyện về các tổ chức lừa đảo ở Campuchia, Myanmar và Đông Nam Á đã trở thành vấn đề nghiêm trọng những năm gần đây. Các băng nhóm này dụ dỗ người Trung Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác đến với lời hứa việc lương cao. Khi đến nơi, nạn nhân bị tịch thu hộ chiếu, giam giữ và buộc thực hiện lừa đảo trực tuyến – từ lừa tình cảm, lừa đầu tư, đến lừa crypto.
Việc cảnh sát Campuchia bắt liên tiếp các ông trùm cho thấy áp lực quốc tế đang có hiệu quả. Trung Quốc đã gây áp lực mạnh lên Campuchia và Myanmar để xử lý vấn đề này vì nó ảnh hưởng hàng chục nghìn công dân Trung Quốc.
Tuy nhiên, vấn đề chưa được giải quyết triệt để. Video sơ tán hàng loạt sau vụ bắt chứng minh vẫn còn rất nhiều ổ lừa đảo đang hoạt động. Các tổ chức này chỉ đơn giản dời từ nơi này sang nơi khác để tránh bị truy quét.
7. Kazakhstan chính thức cho phép lưu hành tài sản tài chính số
Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev vừa ký Luật sửa đổi về Ngân hàng và Hoạt động Ngân hàng. Luật mới chính thức công nhận Tài sản Tài chính Số (DFA) như một loại tài sản mới và cho phép lưu hành trong nước, nhằm thúc đẩy phát triển fintech và ngành crypto.
Luật mới chia tài sản số thành ba loại DFA có bảo đảm:
Thứ nhất – Stablecoin được bảo đảm bằng tiền pháp định (như USDT, USDC)
Thứ hai – Token hóa tài sản được bảo đảm bằng công cụ tài chính, tài sản, quyền tài sản, hoặc hàng hóa (ví dụ token hóa bất động sản, vàng)
Thứ ba – Công cụ tài chính phát hành điện tử trên nền tảng số
Đồng thời, luật cũng chính thức quy định tài sản số không có bảo đảm như Bitcoin. Các sàn giao dịch crypto sẽ được phép hoạt động nếu có giấy phép từ ngân hàng trung ương. Ngân hàng trung ương sẽ lập danh sách các loại crypto được phép giao dịch và tăng cường biện pháp chống rửa tiền cũng như bảo vệ nhà đầu tư.
Kazakhstan đang có chiến lược rõ ràng với crypto. Quốc gia này từng nổi tiếng là thiên đường đào Bitcoin nhờ điện giá rẻ. Sau đó họ phải thắt chặt vì tiêu thụ điện quá lớn làm quá tải hệ thống. Giờ họ chuyển hướng sang phát triển hệ sinh thái crypto toàn diện hơn – không chỉ đào mà còn giao dịch, phát hành token và dịch vụ tài chính số.
Việc phân loại rõ ràng các loại tài sản số rất quan trọng. Nó giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu rõ loại nào được phép, loại nào không và phải tuân thủ quy định gì. Điều này tạo ra sự chắc chắn pháp lý – yếu tố then chốt để thu hút đầu tư và phát triển ngành.
Kazakhstan với vị trí địa lý giữa châu Á và châu Âu, cùng chính sách cởi mở, có thể trở thành trung tâm crypto quan trọng trong khu vực.
8. Hệ sinh thái crypto Iran gần 8 tỷ USD – Quân đội chiếm nửa giao dịch
Quy mô hệ sinh thái crypto Iran đạt khoảng 7,78 tỷ USD trong năm 2025. Các hoạt động on-chain liên kết chặt chẽ với chính trị trong nước và xung đột địa chính trị.
Dữ liệu cho thấy các ví liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) chiếm khoảng 50% số tiền nhận được trong quý 4/2025 và tỷ lệ này vẫn tiếp tục tăng. Báo cáo cũng chỉ ra rằng trong các cuộc biểu tình lớn gần đây, lượng rút Bitcoin từ sàn Iran về ví cá nhân tăng đột biến. Điều này có thể phản ánh việc người dân tìm nơi “trú ẩn an toàn” khi tình hình bất ổn.
Con số 8 tỷ USD tuy không quá lớn so với các nền kinh tế khác, nhưng rất đáng kể với Iran – một quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt nặng từ phương Tây. Crypto đã trở thành công cụ quan trọng giúp Iran vượt qua trừng phạt và duy trì hoạt động kinh tế quốc tế.
Điều đáng lo là IRGC – một tổ chức quân sự – chiếm tới 50% hoạt động crypto của Iran. IRGC không chỉ là lực lượng quân sự mà còn là tập đoàn kinh tế khổng lồ kiểm soát nhiều ngành công nghiệp ở Iran. Việc họ tham gia sâu vào crypto cho thấy đồng tiền này đang được dùng không chỉ cho mục đích thương mại thông thường mà có thể còn cho các hoạt động nhạy cảm khác.
Việc người dân rút Bitcoin về ví cá nhân khi biểu tình cũng cho thấy xu hướng rõ ràng – khi chính trị bất ổn, người ta tìm đến crypto để bảo vệ tài sản. Họ lo chính phủ có thể đóng băng tài khoản ngân hàng hoặc hạn chế rút tiền, nên chuyển sang Bitcoin để giữ tài sản an toàn hơn.
Iran là case study thú vị về cách crypto hoạt động trong một nền kinh tế bị cô lập. Nhưng đồng thời nó cũng cho thấy mặt tối – khi các tổ chức quân sự và có thể cả mạng lưới bất hợp pháp sử dụng crypto để vượt qua giám sát quốc tế.
9. Pakistan hợp tác với World Liberty Financial về stablecoin
Pakistan đã ký thỏa thuận với công ty liên kết của World Liberty Financial (WLF), kế hoạch hợp tác với Ngân hàng Nhà nước Pakistan để tích hợp stablecoin USD1 vào khung thanh toán số được quản lý. Stablecoin này sẽ hoạt động song song với hạ tầng tiền tệ số của Pakistan cho thanh toán xuyên biên giới.
World Liberty Financial là dự án có liên quan đến gia đình Trump – điều này có thể giải thích tại sao Pakistan, một quốc gia truyền thống khá thận trọng với crypto, lại chấp nhận hợp tác. Trong bối cảnh chính trị hiện tại, việc thể hiện thiện chí với chính quyền Trump có thể mang lại lợi ích địa chính trị cho Pakistan.
Về mặt kinh tế, việc tích hợp stablecoin vào hệ thống thanh toán có thể giúp Pakistan giảm chi phí giao dịch xuyên biên giới và tăng tốc độ thanh toán. Pakistan có lượng lớn kiều dân làm việc ở nước ngoài gửi tiền về nhà. Nếu dùng stablecoin cho việc này, chi phí có thể giảm đáng kể so với kênh chuyển tiền truyền thống.
Tuy nhiên, cũng có rủi ro. Stablecoin do tổ chức tư nhân nước ngoài phát hành có thể tạo vấn đề về chủ quyền tiền tệ. Nếu USD1 được dùng rộng rãi ở Pakistan, nó có thể ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước.
Dù sao, đây là thí nghiệm đáng theo dõi. Nếu thành công, có thể sẽ có nhiều nước đang phát triển khác làm theo.
10. Xunlei kiện CEO cũ vì tham ô để trade crypto
Xunlei vừa kiện cựu CEO Chen Lei và nhóm cốt lõi của ông, cáo buộc họ làm tổn hại lợi ích công ty và yêu cầu bồi thường tới 200 triệu nhân dân tệ. Vụ án đã được tòa Thâm Quyến thụ lý.
Chen Lei bị nghi tham ô hàng chục triệu nhân dân tệ từ công ty để giao dịch crypto. Để trốn điều tra, Chen Lei đã rời Trung Quốc từ đầu tháng 4/2020.
Xunlei từng là một trong những công ty công nghệ lớn của Trung Quốc, nổi tiếng với phần mềm tải xuống. Nhưng những năm gần đây, công ty gặp nhiều khó khăn và tranh cãi nội bộ.
Vụ việc này cho thấy vấn đề nghiêm trọng – khi lãnh đạo cấp cao bị thu hút bởi cơ hội kiếm lời nhanh từ crypto, họ có thể lạm dụng vị trí để tham ô tiền công ty. Việc Chen Lei bỏ trốn ngay sau đó cho thấy đây có thể là kế hoạch chuẩn bị trước.
Số tiền 200 triệu nhân dân tệ không nhỏ, tương đương khoảng 28 triệu USD. Nếu cáo buộc đúng, đây là một trong những vụ tham ô lớn liên quan crypto ở Trung Quốc.
Vụ việc cũng nhắc nhở các công ty niêm yết về rủi ro khi lãnh đạo cấp cao tham gia giao dịch crypto. Cần có cơ chế kiểm soát và giám sát chặt chẽ hơn để tránh lãnh đạo lợi dụng vị trí trục lợi cá nhân.
Một số bài viết khác:
- Giá nhà tăng phi mã, Trump “tẩn” Iran và vấn đề chuyển đổi xanh 900 tỷ: Việt Nam có thể tiếp tục mở cửa cho bất động sản
- Lợi bất cập hại của prediction market và khả năng “xộ khám” 3-7 năm nếu tham gia
- Bitcoin có thể là tài sản tệ nhất 2025 nhưng $40 tỷ/tháng từ Fed sẽ thay đổi mọi thứ
