Thong Dinh Cuối năm 2025, a16z công bố bản báo cáo Big Ideas for 2026, tập trung vào câu hỏi quan trọng rằng crypto sẽ đứng ở đâu trong cấu trúc kinh tế – công nghệ toàn cầu.
Nếu ghép các luận điểm lại, có thể thấy một trục xuyên suốt, crypto đang rời khỏi vai trò thị trường đầu cơ để trở thành hạ tầng gốc của internet, nơi tiền, dữ liệu, AI, quyền riêng tư và bảo mật cùng vận hành.
Dựa theo bản báo cáo đó, mình đã list ra các dự án tương ứng, đáng chú ý anh em nên theo dõi trong mùa tới.
Nội dung chính
Các dự án mảng stablecoin & thanh toán
Stablecoin đã đi qua giai đoạn thử nghiệm. Với khối lượng giao dịch thường niên ở mức hàng chục nghìn tỷ USD, câu hỏi cho mảng này không còn là “có hoạt động được không” hay “có thể tồn tại được không”, mà là liệu stablecoin có tích hợp được với hệ thống tài chính thật hay không.
Theo a16z, stablecoin nên được nhìn như bản nâng cấp của sổ cái tài chính, không phải kẻ thay thế ngân hàng. Giá trị sẽ dịch chuyển khỏi “ai phát hành” sang:
-
phân phối,
-
tuân thủ pháp lý,
-
và khả năng tích hợp vào hệ thống hiện hữu.
Watchlist
-
Circle (USDC): lợi thế pháp lý + thanh khoản + mạng lưới phân phối. Cần theo dõi mảng Payments API, tích hợp ngân hàng và thanh toán giữa các agent.
-
m0: mô hình phát hành USDC không phí trên hạ tầng modular. Đáng chú ý ở minting native cho L2 và UX stablecoin ở cấp trình duyệt.
-
Ether.fi: ứng viên neobank crypto, kết hợp yield từ T-bill token hóa, cashback và thanh toán liền mạch.
-
Plasma: neobank xoay hoàn toàn quanh stablecoin, nhắm tới người dùng toàn cầu, đặc biệt ở thị trường mới nổi.
-
Stablecoin (Bridge) (Stripe): hạ tầng on/off-ramp, giúp app dùng stablecoin mà không cần hiểu crypto.
-
x402 ecosystem: chuẩn thanh toán lập trình được ở tầng HTTP, phục vụ giao dịch giữa các agent.
Các dự án mảng RWA
Làn sóng RWA đầu tiên chủ yếu đánh mạnh vấn đề chuyển đổi tài sản truyền thống sang token. Điều này cải thiện khả năng tiếp cận, nhưng lại gặp vướng mắc ở chuyện thẩm định, chi phí cao, thanh toán chậm.
Luận điểm quan trọng của a16z là: giá trị thật nằm ở khâu phát hành tài sản (origination). Khi tín dụng được sinh ra trực tiếp trên blockchain:
-
logic thẩm định có thể lập trình,
-
rủi ro theo dõi theo thời gian thực,
-
chi phí vận hành giảm mạnh.
Watchlist
-
Centrifuge: hạ tầng tín dụng onchain cho RWA; theo dõi dòng vốn tổ chức và tỷ lệ default.
-
Blackrock (BUIDL): quỹ thị trường tiền tệ token hóa; thước đo tốc độ TradFi lên chain.
-
Maple: cho vay tổ chức với underwriter governance; cần theo dõi tăng trưởng hạn mức tín dụng.
-
Plume: hạ tầng nợ lập trình được; phù hợp use case DAO và tín dụng tùy biến.
-
Pendle: tách dòng lợi suất RWA (PT/YT); theo dõi mức độ adoption với T-bill và private credit.
-
Ondo: cầu nối USDC -> RWA tuân thủ pháp lý.
-
Backed: wrapper token hóa ETF, trái phiếu, tập trung compliance-native cho DeFi.
Các dự án mảng AI agent & thanh toán
AI agent không hoạt động như con người. Chúng không duyệt lệnh hay xác nhận hóa đơn, mà thực thi theo điều kiện. Điều này khiến quy trình thanh toán truyền thống trở thành điểm yếu.
Trong khi đó, blockchain mang lại mô hình khác: thanh toán tự động, tức thì, gắn trực tiếp vào logic thực thi. Tiền trở thành một phần của luồng dữ liệu.
Watchlist
-
Catena: hạ tầng định danh & tuân thủ cho AI agent (Know-Your-Agent).
-
Nevermined: marketplace dữ liệu cho agent, cho phép thanh toán agent-to-agent.
-
KiteAI: agent AI gắn với nhiệm vụ ngoài đời thực và thanh toán tích hợp.
-
ASI: lớp hợp nhất AI + blockchain cho cộng tác agent.
-
EigenCloud / EigenAI: agent xác định hành vi, phục vụ vận hành giao thức.
-
Fetch.ai: điều phối đa agent cho compute và dịch vụ phi tập trung.
-
x402 implementations: chuẩn settlement cho agent commerce.
Các dự án mảng Privacy
Blockspace ngày càng giống nhau: nhanh hơn, rẻ hơn, nhiều hơn. Khi mọi thứ đều công khai, người dùng có thể di chuyển dễ dàng và ứng dụng rơi vào cạnh tranh biên lợi nhuận bằng 0.
Quyền riêng tư phá vỡ sự đối xứng đó. Khi dữ liệu nhạy cảm nằm trong môi trường riêng tư, chi phí rời bỏ xuất hiện tự nhiên.
Watchlist
-
Aztec: smart contract riêng tư, ZK-native rollup.
-
Nillion: MPC phi tập trung cho dữ liệu nhạy cảm.
-
Arcium:: confidential compute trong hệ Solana.
-
Aleo: nền tảng zkCloud cho doanh nghiệp.
-
Walrus & Seal (Sui): dữ liệu onchain + privacy.
-
Payy_link: ví stablecoin riêng tư, không phí gas.
-
Zcash: shielded transactions, mở rộng privacy lập trình được.
-
Monero: L1 riêng tư mặc định, chịu được áp lực giám sát.
Các dự án mảng Bảo mật
Audit truyền thống thất bại không phải vì kém, mà vì hệ thống quá động. MEV, oracle delay, incentive lệch chỉ lộ ra sau khi triển khai.
Ngành đang chuyển từ “code is law” sang “spec is law”: xác định bất biến và giám sát liên tục.
Watchlist
-
OpenZeppelin: runtime rule enforcement & upgrade safety.
-
Trailofbits: nghiên cứu bảo mật tiến tới giám sát bất biến.
-
SpearbitDAO: audit liên tục thay vì snapshot.
-
Cyfrin: tooling formal-first cho L2 modular.
-
Immunefi: bug bounty + AI threat detection.
-
Runtime monitoring startups: lớp bảo mật mới của DeFi.
Các dự án mảng Prediction market
Prediction market đang rời khỏi vai trò cá cược để trở thành lớp trích xuất tín hiệu. Khi mọi sự kiện đều có thể niêm yết, thị trường trở thành bộ não tập thể.
Watchlist
-
Polymarket: nền tảng dẫn đầu crypto-native.
-
Kalshi: sàn được CFTC cấp phép tại Mỹ.
-
FractionAI: prediction market cho AI agent.
-
Opinion: sàn sự kiện tăng trưởng nhanh.
-
Myriad Markets: hạ tầng thị trường sự kiện onchain.
Các dự án mảng zkVM & verifiable compute
Chi phí chứng minh giảm mạnh giúp zero-knowledge rời blockchain, bước vào cloud. Bất kỳ tính toán nào cũng có thể chạy một lần, xác minh ở mọi nơi.
Watchlist
-
Risc Zero: zkVM cho compute tổng quát.
-
Succinct (SP1): zkVM GPU-native, phục vụ dữ liệu offchain.
-
Brevis: zk coprocessor cho ứng dụng modular.
-
Axiom: verifiable compute cho dữ liệu lịch sử.
-
ZKML stacks: xác minh inference ML bằng ZK.
Các dự án mảng Quản lý tài sản onchain
Khi tài sản đều token hóa, quản lý tài sản không còn là hành động định kỳ mà là quá trình liên tục, tự cân bằng theo điều kiện thị trường.
Watchlist
-
Veda: vault modular cho tái cân bằng theo chiến lược.
-
Upshift: vault có giám sát rủi ro, KYC.
-
Midas: T-bill token hóa & yield BTC.
-
Base App: ví + social + DeFi + RWA trong một UX.
-
Morpho: lending vault tự tối ưu lợi suất.
-
Infinit: superapp AI cho danh mục tự điều chỉnh.
Một số bài viết khác:
- Trump đã làm gì trong năm 2025? Và ta nên chuẩn bị gì trong năm tiếp theo?
- Chỉ cần một chart để giải thích lý do Bitcoin chơi tàu lượn suốt năm 2025
- Xu hướng Crypto 2026 (Theo báo cáo của quỹ a16z)
